Tips & Tools

Van lampion tot kerstbal…

De pepernoten liggen alweer in de winkel en de speelgoed reclamefolders zijn al weer door de brievenbus gevallen. Vanaf begin November begint meestal de onrust op te bouwen, Sint Maarten komt er aan, daarna komt Sinterklaas alweer in het land en vervolgens liggen de winkels vol met kerst spullen. Een golf van prikkels wordt toebedeeld. Een golf prikkels waar kinderen met autisme en ADHD enorme moeite mee kunnen hebben.
Hierdoor kan het kind niet meer adequaat op nieuwe prikkels reageren. Bij te veel prikkels kan het kind niet meer zo goed nadenken en handelen, en als het overprikkeld is, wordt hij/zij sneller overspoeld door emoties. Het kind kan dan moeilijk- of ongewenst gedrag gaan vertonen.

De maanden November en December zijn maanden met enorm veel prikkels voor kinderen. Zoals kaars- en kerstverlichting, het maken en knutselen van lampionnen en Sinterklaas- en kerstversiering op school.
Iets wat voor sommige kinderen met autisme echt moeilijk kan zijn.
Het leren van nieuwe liedjes, verrassingen, cadeautjes, spanning en angsten of zij de geleerde liedjes nog wel weten voor 11 november. Gaat het regenen of blijft het droog op
11 november en zal de lampion het wel overleven? Zal ik wel krijgen wat ik lekker vind? Hoe reageren de mensen op mijn liedjes?

Voor het zetten van hun schoen voor Sinterklaas, kan de vraag komen: Ben ik dit jaar wel lief genoeg geweest voor de Sint? Wat krijg ik in mijn schoen? Vind ik het wel leuk of lekker? Kinderen kunnen ook teleurgesteld zijn, omdat ze juist iets anders verwacht hadden in hun schoen.

Alle lichtjes in onze huiskamers en de winkelstraten met versieringen, muziek wat opeens in de winkelstraat te horen is, dit geeft allemaal extra prikkels. Nieuwe kleren voor de kerst, speciale ontbijtjes en maaltijden. Familie die op bezoek komt, en te veel vragen stelt, of het gezin gaat zelf ergens naar toe om de feestdagen te vieren. Al met al…alles gaat anders dan de andere 10 maanden van het jaar. En daar hebben onze kinderen met autisme en/of adhd last van.

Hier een paar tips hoe je het kind en het gezin een beetje door deze feestmaanden kan loodsen:

Niet elk feest hoeft je kind voor honderd procent mee te maken. Bepaal samen welk feest gevierd wordt en of het hele feest gevierd wordt of een deel ervan. Je mag het feest best klein houden. Een feest vieren met de hele familie is misschien te druk voor je kind, maar met een klein clubje kan het soms wel goed gaan. Vier je het wel met de hele familie zorg dat dat er een plekje is waar je kind zich kan terugtrekken.

Je kan een kalender maken vanaf de maand November waar je alle komende activiteiten op kan zetten, zoals Lampion maken/kopen, Sint Maarten, wanneer Sint en Piet aankomen, wanneer het kind zijn of haar schoen mag zetten, Pietengym op school, wie er op visite komen, of naar wie jullie toe gaan. Een voorbeeld kalender waar het kind elke dag die geweest is kan doorstrepen kan je vinden op de website van Pica om uit te printen:
http://www.uitgeverijpica.nl/images/files/Ongewild%20lastig%20in%20de%20puberteit%20en%20adolescentie/weekplanner.pdf

Bouw meer rust momenten in, en houd zo goed mogelijk vast aan bestaande structuren.
kijk of je met school kan afspreken dat er extra rust momenten aangeboden kunnen worden of dat het kind een middagje extra thuis blijft. Luister en kijk goed naar je kind en volg je eigen gevoel, jij weet wat goed is voor jou, je kind en je gezin.

Geef duidelijkheid met betrekking tot het Sint Maarten. Bespreek van te voren de regels. Maken jullie samen de lampion, gebruik je de lampion die op school is gemaakt, of gaan jullie er samen eentje kopen. Hoe laat gaan jullie beginnen en hoe laat gaan jullie stoppen. Welke straten gaan jullie langs en wat mag er onderweg gesnoept worden. Waar bewaren jullie de rest van de opgehaalde snoepjes en fruit, en wanneer mag er wat van gegeten worden. Geef van tevoren aan of het snoep nog gedeeld moet worden met een ander broertje of zusje. Mag het kind geen kleurstoffen, chocolade of suiker? Zorg dat je deze snoepjes dan kan vervangen voor snoepjes waar dit niet in zit, en wat het kind ook lekker vind.

Sinterklaastijd is altijd spannend. Is uw kind groot genoeg om een geheimpje te bewaren dan kan u het geheim (het liefst ruim voor Sinterklaas tijd) van Sinter Klaas misschien wel vertellen. Bekijk goed of uw kind er al aan toe is om te weten dat Sint en Piet niet echt de cadeautjes kopen, maar dat jullie dat zelf doen. Misschien kan het kind zelf de presentjes voor de schoen uitzoeken, of voor een jonger broertje of zusje inpakken en in de schoen stoppen. Dit kan heel wat spanning bij het kind weghalen, en het kind groot laten voelen, omdat het deelneemt in een complot van volwassenen en grote kinderen.
Hoevaak en wanneer mag je kind zijn/haar schoen zetten? Doe je dit dagelijks dan is het dagelijks spannend. Mag de schoen een aantal keer per week gezet worden? Dan kan je eventueel m.b.v. de kalender aangeven wanneer de schoen gezet mag worden.

Maak ook pakjes avond voorspelbaar en vertel de regels. Hoe gaan jullie het vieren, wie mag de cadeaus uitdelen, deel je de cadeaus een voor een of geeft je ieder alvast een cadeau? Hoe laat gaat het beginnen, en wordt er op de deur geklopt of mogen ze de zak in huis gaan zoeken. Soms is het handig om van te voren te vertellen welk cadeau het kind krijgt of kan het kind zijn eigen cadeau van te voren uitzoeken.

Een leuke tip als cadeau kan de video boodschap van de Sint zijn. Ik heb van vele gehoord dat dit super werkt omdat de Sint afscheid neemt en het dus echt afgesloten wordt. Deze kan je bestellen op http://www.videovansint.nl/

Ook het boekje ‘Sint wie ben ik?’ http://www.sintwiebenik.info/
is een aanrader.

Rondom Kerst krijgen de meeste huiskamers en klaslokalen een metamorfose. Betrek het kind bij het opzetten van de kerstboom, en bij het versieren van het huis. Laat je kind langzaam wennen aan nieuwe sferen zoals lichtjes en feestdecoratie. Bekijk goed wat je kind aan kan wat lichtjes betreft, want alleen een paar extra kaarsjes kunnen al veel prikkels geven. Glinster of zilver versiering gaat nog meer glimmen als er licht op komt. Dit kan een leuk en mooi effect geven, maar voor een kind met autisme en/of ADHD kan dit als drukte ervaren en zo weer extra prikkels krijgen. Vieren jullie kerst met kadootjes? Maak dit net als bij Sinterklaas voorspelbaar. Vieren jullie het met de hele familie? Zorg voor een plekje waar het kind zich kan terugtrekken. Lang tafelen? Is voor je kind erg lastig. Spreek af wanneer je kind van tafel af mag of wat hij of zij kan en mag doen aan tafel terwijl het wacht wanneer het van tafel af mag. SChaam je niet voor de andere gasten. Dit is wat jouw kind mogelijk nodig heeft om ook kerst te kunnen vieren.

Al met al wens ik iedereen hele fijne November en December maanden toe!

Petra Dekker
www.coachaut.nl